PAYLAŞ

Elektrik Nedir ? Elektriğin Tarihi Hakkında Kısa Bilgiler

Daha çok faturası ve kesildiği zaman etrafı saran karanlığıyla akıllarda yer etmiş olan elektrik, Yunanca kehribar anlamına gelen ‘’ elektron ‘’ ve yeni Latince’de kehribar gücü anlamına gelen ‘’ elektra ‘’ kelimelerinden gelmekte ve hemen her dilde aynı şekilde telaffuz edilip evrensel bir özellik taşımaktadır.

Peki, bu güce neden kehribar gücü denmiştir? Bu konuyla ilgili olarak araştırmacıların ellerinde bulunan ilk yazılı belgeler, milattan önce 625 ile 545 yılları arasında yaşamış olan Yunan filozof Thales’in, kehribarın hafif cisimleri, mıknatıs taşının ise demiri çekebilme özelliğinin bulduğunu söylemesidir. Thales, yünle ovulan kehribarın tüy, saman gibi maddeleri kendine çelebildiğini, uzun süreli ovulup insan bedenine yaklaştırıldığında ise minik kıvılcımlar çıkardığını gözlemlemiştir.

Thales’in bu keşfinden 300 yıl sonra, yani milattan önce dördüncü yüzyılda Theophrastus, kendi zamanında ‘’ lyncurium ‘’ olarak adlandırılan ve günümüzde ‘’ turmalin’’ olduğu düşünülen kıymeti şeffaf bir taşın küçük kütleleri kendine çektiğini saptadı ve kayda geçti.

Ayrıca Plny, temas edildiğinde çarpıp insana feleğini şaşırtan torpido adındaki bir balıktan söz etmiştir. Ancak bundan bahsedilirken insanlar, bu balığın çarpmasının kehribar  ve turmalinle aynı kaynaktan yani elektrikten geldiğini bilmiyorlardı. Elektriğin tıbbi amaçlarla ilk kullanımı ise, o zamanlar yaşamış azatlı bir kölenin ayağında peydah olan gut hastalığının bir torpido balığı aracılığıyla tedavi edilmesi şeklinde gerçekleşmiştir.

Çinliler ise milattan önce 1100 yıllarında mıknatıs taşları ile elektriklendirdikleri iğnelerden pusula yapmışlar, deniz açıldıklarında yönlerini bu pusulayla bulmuşlardır.

Otto von Guricke, 1660 yılında elektriksel yük üreten ilk makineyi yapmış, elektriğin iletilebilir bir şey olduğunu ispat eden ilk deneyleri de Stephen Gray adlı bir İngiliz gerçekleştirmiştir.  Kendisi elektriklenmiş bir şişedeki elektriğin, şişenin kapağında bulunan mantara da geçtiğini gözlemleyince hayretten küçük dilini yutmuş, ‘’ Demek bu meret durduğu yerde durmuyor ha !’’ falan demiştir.

Elektrik yüklerini artı ve eksi olarak belirleyip adlandıran kişi ise Benjamin Franklin’dir.

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here