IQOS ile geleneksel sigara arasındaki en temel fark, tütünün maruz kaldığı sıcaklık ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kimyasal süreçtir.
Basitçe özetlemek gerekirse: Sigara tütünü yakar, IQOS ise sadece ısıtır.
İki sistem arasındaki temel farklar şu şekildedir:
1. Yanma ve Duman vs. Isınma ve Buhar
Geleneksel Sigara: Sigarayı yaktığınızda uçtaki sıcaklık 600°C ila 800°C arasına ulaşır. Bu yüksek sıcaklık “yanma” (combustion) reaksiyonunu başlatır. Yanma sonucunda kül, zifir ve karbonmonoksit içeren yoğun bir duman açığa çıkar.
IQOS (Heat-not-Burn / Isıt kilitle): IQOS, özel tütün çubuklarını (Heets/Terea) elektronik bir bıçak veya indüksiyon sistemiyle maksimum 350°C civarına kadar ısıtır. Bu sıcaklık tütünü yakmaya yetmez ama içindeki nikotini ve aromayı serbest bırakmaya yeter. Sonuçta ortaya çıkan şey duman değil, büyük oranda su, gliserin ve nikotinden oluşan bir buhardır (aerorol).
2. Kimyasal İçerik ve Zarar Azaltma İddiası
Sigara: Yanma işlemi nedeniyle sigara dumanında kanserojen olduğu bilinen binlerce kimyasal madde, katran (zifir) ve zehirli bir gaz olan karbonmonoksit bulunur.
IQOS: Üretici firma ve bazı bağımsız laboratuvarların araştırmalarına göre, yanma gerçekleşmediği için açığa çıkan zararlı kimyasalların seviyesi sigara dumanına kıyasla ortalama %90-95 oranında daha düşüktür. Ayrıca kül ve zifir üretmez. Ancak bu durum IQOS’un tamamen zararsız veya sağlıklı olduğu anlamına gelmez.
3. Likit Elektronik Sigaralardan Farkı
Çoğu kişi IQOS’u sıvı likit kullanılan e-sigaralarla karıştırır.
Elektronik sigaralar içinde nikotin barındıran yapay bir sıvıyı buharlaştırır.
IQOS ise doğrudan gerçek tütün yaprağı kullanır. Bu yüzden tat ve boğaz vurumu (içim hissi) olarak sigaraya e-sigaralardan çok daha yakındır.
Özet Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Geleneksel Sigara | IQOS (Isıtılan Tütün) |
| İşlem | Yanma (600°C+) | Isınma (Maks 350°C) |
| Açığa Çıkan Ürün | Kül, Katran, Yoğun Duman | Kül süz, Hafif Buhar |
| Koku | Üstte/Sinde kalıcı ağır koku | Kısa sürede dağılan hafif koku |
| Nikotin | Var | Var (Bağımlılık yapar) |
Önemli Not: IQOS, sigarayı bırakma aracı değildir. İçerisinde gerçek tütün barındırdığı için yüksek oranda nikotin içerir ve tütün bağımlılığını devam ettirir. Sadece sigaranın yanma elementinden doğan bazı ağır zararları azaltmayı hedefleyen alternatif bir tütün ürünüdür.
IQOS çeşitleri ve fiyatları
IQOS cihazları ve tütün çubukları (Heets/Terea), Türkiye’de resmi satışı (mağazası) olmayan, genellikle Kıbrıs duty-free, yurt dışı veya gayriresmi yerli tedarikçiler (bireysel ithalatçılar) üzerinden temin edilen ürünlerdir.
Eski bıçaklı modeller (IQOS 3 Duo, Solid vb.) artık üretilmediği için piyasanın güncel standardı tamamen IQOS ILUMA ve en yeni dokunmatik ekranlı IQOS ILUMA i serisidir. Bu yeni seriler indüksiyon teknolojisi kullandığından temizlik gerektirmez ve sadece TEREA tütün çubuklarıyla çalışır.
Cihaz çeşitleri ve güncel fiyatlandırma mantığı şu şekildedir:
1. Güncel Cihaz Modelleri ve Çeşitleri
Piyasadaki en popüler ve güncel modeller üç ana kategoriye ayrılır:
IQOS ILUMA ONE / ILUMA i ONE: Serinin hepsi bir arada (all-in-one) kompakt modelidir. Ayrı bir şarj kutusu yoktur, tütün doğrudan tek parça gövdeye takılır. Tam şarjla ardışık 20 kullanım sunar. Taşınabilirliği en rahat modeldir.
IQOS ILUMA / ILUMA i: Standart iki parçalı modeldir. Powerbank görevi gören bir şarj kutusu (pocket charger) ve içinden çıkan kalem şeklindeki tutucudan (holder) oluşur. Kalem, her şarj kutusundan çıkarıldığında art arda 2-3 adet içim imkanı sunar. “i” takısı olan yeni modelde kalemin üzerinde dokunmatik bir LED ekran yer alır.
IQOS ILUMA PRIME / ILUMA i PRIME: Serinin premium, lüks versiyonudur. Teknolojik olarak standart Iluma ile aynıdır ancak şarj kutusunun tasarımı, malzeme kalitesi (kumaş/deri ve alüminyum kapaklar) çok daha şıktır.
2. Kıbrıs (Resmi IQOS Store) vs. Türkiye İç Piyasa Fiyatları
Türkiye’de resmi mağaza olmadığı için fiyatlar ikiye ayrılır: Kıbrıs resmi satış fiyatları ve bunun üzerine kâr, risk ve yol masrafı koyan Türkiye içi internet/tekel fiyatları.
Kıbrıs (Resmi Mağaza / Duty-Free) Fiyatları
Eğer kendiniz gidiyorsanız veya bir tanıdığınıza getirtiyorsanız güncel fiyatlar ortalama şu seviyelerdedir:
IQOS ILUMA ONE: ~1.400 TL – 1.500 TL
IQOS ILUMA / ILUMA i: ~2.750 TL – 3.000 TL
IQOS ILUMA PRIME / i PRIME: ~4.500 TL – 4.800 TL (Renk kombinasyonuna göre değişir)
Türkiye İçi Tedarikçi (İnternet / Tekel) Fiyatları
Ürünü Türkiye içindeki yerel internet sitelerinden veya kapalı devre satan tobacco shop’lardan aldığınızda fiyatlar döviz kuru ve arz durumuna göre ciddi değişkenlik gösterir:
IQOS ILUMA ONE: ~2.500 TL – 3.200 TL
IQOS ILUMA / ILUMA i: ~4.000 TL – 5.500 TL
IQOS ILUMA PRIME / i PRIME: ~6.500 TL – 8.500 TL
3. Tütün Çubukları (Sarf Malzeme) Fiyatları
IQOS cihazları tek başına bir işe yaramaz, sürekli olarak tütün çubuğu kartonları satın almanız gerekir.
TEREA (Yeni Nesil): ILUMA serisinde kullanılan, içinde tütünü ısıtmak için metal bir plaka barındıran çubuklardır. Kıbrıs resmi mağazasında karton fiyatı (10 paket/200 adet) daha uygundur ancak Türkiye içi piyasada bir karton Terea genellikle 1.600 TL ile 2.000 TL arasında satılmaktadır (Paket başına ~160 – 200 TL).
HEETS (Eski Nesil): IQOS 3 Duo gibi eski bıçaklı cihazlar için üretilen çubuklardır. Piyasada yavaş yavaş azalmaktadır ancak fiyatları Terea ile hemen hemen benzer seviyelerdedir. Önemli: Heets çubukları yeni ILUMA cihazlarında çalışmaz.