PAYLAŞ

Spastik Kolon Hastalığı Nedir ? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir ?

Toplumda sık görülen bir hastalıktır. Spastik kolon, spastik kolit, huzursuz bağırsak gibi isimlerle de bilinir. İrritabl bağırsak sendromunun tıp dilindeki karşılığıdır. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Kısaca İBS denir.

Bağırsak duvarında bulunan düz adaleler kasılarak içeriğin ilerlemesini sağlamaktadır. Spastik kolon hastalığında adalelerin kasılması artmış ya da azalmıştır. Buna bağlı olarak şikayetler meydana gelir.

Uyku bozuklukları, sıkıntı, stres ve depresyonlu hastalarda görülme oranı daha fazladır. Adet dönemi, alkol alımı, sigara kullanımı, dengesiz beslenme, gereksiz antibiyotik kullanılması hastalığı tetikler. Besin alerjileri, şeker hastalığında da sık karşımıza çıkar. Kadınlarda daha fazla görülmektedir.

Spastik Kolon Hastalığının Bulgu, Belirti ve Yakınmaları Nelerdir ?

Kramplar şeklinde karın ağrısı olmaktadır. Karında biriken gaz ağrıya neden olur. Şişkinlik, kabızlık veya ishal vardır. Karından bağırsak sesleri duyulur. Sık dışkılama isteği olur. Dışkılama sonrası hasta rahatlar. Yoğunluk, halsizlik, bulantı, göğüste sıkışma hissi, çarpıntı, baş ağrısı, huzursuzluk, sinirlilik eşlik edebilir. 50 yaşın üzerinde olanlar, erkekler, demir eksikliği olması, kilo kaybı olması, yakınmaların gece olması, ailede kalınbağırsak hikayesi olması, makattan kanama olması durumunda başka hastalıklar ve kanser taraması için ileri tetkik yapılır.

Spastik Kolon Hastalığının Tıbbi Tedavisi Nelerdir ?

Bağırsak duyarlılığını ve şişkinliği azaltmaya yönelik spazm azaltıcı trimebutin, diklomin , hiyozamin, skopolamin, fenobarbital ve otilinyum gibi ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar yemek öncesi alınıp, yemeklerden sonra oluşabilecek karın ağrısı ve kramp ataklarını azaltır. Aynı zamanda kabızlık ve ishal şikeyetlerine de iyi gelir. Spastik kolon hastalığında özellikle antidepresan tedaviler yakınmaların azaltılmasında faydalı ilaçlar grubundadır. Serotenin geri alım inhibitörleri ve trisiklik antidepresanların etkinliği benzerdir. İşhal yakınmalarında loperamid ve difenoksi HCI-atropin sülfat gibi ilaçlar yararlıdır. Kabızlık sorununda ek olarak gliserin içeren fitiller başta olmak üzere lavman yapılabilir. Uyarıcı özellikleri ile dışkı yumuşatıcı senna, bisakodil, kaskara gibi ilaçlar uzun süre kullanımda sinirlere hasar verip sorunu arttırabilir. Kısa süreli kullanılmalıdır. Osmotik dışkı yumuşatıcı laktüloz, sorbitol de kullanılabilir. Uzun süreli dışkı yumuşatıcı kullanımı karın ağrısı, şişkinlik ve krampları arttırabilir.

Stresten uzak durulmalı, alkol ve kafein alımı önlenmelidir. Stresle başa çıkma yöntemleri öğrenilmelidir. Düzenli uyku, dengeli beslenme önemlidir. Kişinin, hangi besinlerden sonra şikayetleri olduğunu fark etmesi de önemlidir. Yumurta, peynir, portakal gibi dokunabilecek gıdalardan uzak durulmalıdır.

Spastik kolon hastalığının tedavisinde hipnoz yardımcı bir uygulama olup birçok hasta fayda görmektedir. Özellikle antidepresanlara yanıtsız veya kullanmayan hastalar için deneyimli bir hekim tarafından yapılan hipnoz tedavisinden yarar görülebilir.

Spastik Kolon Hastalığında Beslenme Şekilleri Nelerdir ?

Lifli gıdalar dışkı hacminin oluşturulmasında yararlıdır. Fakat bol su tüketilmezse yakınmaları artırabilir. Lifli gıdalar kabızlık yakınmasını azaltabilir, ama gaz ve kramp tarzı ağrılara neden olabilir. Günde 8-12 bardak su eşliğinde lifli gıdalarda kademeli artış yapılmalı ve diyet uzmanından yardım alınmalıdır. Liften zengin gıdalar meyve, sebze, fasulye ve tam tahıllardır. Lifli gıdalar tüketilemiyorsa, lif içeren desteklerin düzenli olarak bol suyla alınması da yardımcı olabilir. Guar gum, psilyum, kalsiyum, polikarbofil ve metilsellüloz gibi lif desteklerinin, kullanım talimatlarına göre bol suyla tüketilmesi bağırsak hareketlerine yardım etmede ve dışkı kıvamını arttırmada yardımcı olabilir.

Birçok hastada bazı gıdalar yakınmaları arttırmaktadır. Bu nedenle kendilerine hangi gıdanın dokunduğunu takip etmelidirler. Basit şekerleri içermeyen, karbonhidrat içeriği az olan gıdalar tercih edilmelidir. Çikolata, kahve ve kola gibi kafeinli içecekler, alkol, süt ürünleri ve yağlı gıdalar yakınmaları arttırabilir, kısıtlanmalıdır. Kslitol, sorbitol veya mannitol gibi şeker alkolleri sindiremediği için bağırsakta kramplara, şişkinliği ve ishallere neden olabilir. Bu nedenle tüketilmemelidir. Sakız da bulunurlar. Hazır gıdalara lezzet ve tat katmak için kullanılan monosodyum glutamat hassas kişilerde bağırsak yakınmalarının artmasına neden olur, hazır gıda tüketilmemelidir. Fast-food gıdalar yakınmaları arttırabilir, tüketilmemelidir. Alkol ve kafeinli içecekler bağırsakların çalışmasını arttırıp ishale neden olabilir, karbonatlı içecekler de gaza neden olabilir. Gaz yakınması olanlar fasulye, nohut, mercimek, bulgur, brokoli, turp, kabak, lahana ve karalahana gibi gıdaları azaltmalıdır. Gaz yakınması olanlarda sakız çiğnemek veya içeceklerin kamışla içilmesi hava yutulmasına ve gazın artmasına neden olur.

Lif oranı yüksek gıdalar kabızlık için iyi olmakla birlikte bazen şişkinliği ve gazı arttırabilir. Bu nedenle, şişkinlik yakınması fazla olan kişilerde lifli gıdaların azaltılması yakınmayı azaltabilir.

Bağırsak hareketlerinin düzenli olması için öğünler günün aynı saatinde alınmalı ve öğün atlanmamalıdır. İshal atakları olduğunda az miktarlarda ama sık aralıklarla yemek rahatlatır. Kabızlık olduğunda bol suyla beraber liften zengin gıdaların tüketilmesi bağırsakların hareketini arttırır.

İnsanlar yaşlandıkça sütteki laktozu metabolize edemez ve bu, bağırsak yakınmalarına neden olur. Bu durumda süt yerine yoğurt tüketilmelidir. Laktoz alerjisi olanlarda kalsiyum, protein ve vitaminlerin diğer kaynaklardan karşılanması yararlı olabilir.

Spastik Kolon Hastalığında Önerilen Egzersiz Hareketleri

Düzenli olarak egzersiz yapılarak stres ve depresyon gibi bağırsak hareketini bozan durumlar azaltılır, bağırsakların çalışması düzenlenir. Haftada 5 gün yarımşar saatlik yürüyüş yeterlidir.

Stres, yakınmaları arttığı için stres ile mücadelede gevşeme ve rahatlama tedavileri yararlıdır. Nefes terapileri, psikoterapi, sanat terapileri, müzik, masaj ve hobi gibi yaklaşımlar yarar sağlar.

Yakınmalar nedeni ile kullanılan ishal giderici veya kabızlık giderici ilaçların kullanımına dikkat edilmelidir. Bu konuda doktor önerisine göre ilaç tüketilmelidir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here