PAYLAŞ

Vitray (Cam Süsleme) Sanatı Nedir ? Nerelerde Kullanılır ? Nasıl Yapılır ?

Anadolu uygarlıklarından kalan cam işçiliği, cam işleme sanatının Selçuklular döneminde geliştiğini göstermektedir. Selçuklular döneminde ‘’ şemdiye ‘’ denilen bombeli camlar üretilmiştir. 1. Alaaddin Keykubat’ın yaptırdığı Kubadabad Sarayı kazılarında mavi, yeşil, kahverengi, mor, sarı renkli yuvarlak veya bombeli pencere camları, renkli kadeh, şişe ve tabaklar bulunmuştur. Bu kalıntılardan Selçukluların oyma, kesme ve perdahlama teknikleriyle, camlara desen verdikleri anlaşılmaktadır.

vitray örnekleri

Osmanlı İmparatorluğu döneminde, İstanbul’un fethiyle birlikte cam işçiliğinin merkezi İstanbul olmuştur. Çeşmi bülbül, Beykoz işi bu dönemden günümüze ulaşabilen tekniklerden bazılarıdır. İstanbul Beykoz’daki cam atölyesinde üretilen ‘’ Beykoz işi ‘’ diye adlandırılan ve ışığa tutulduğu zaman kırmızı rengi yansıtan billur kase, sahan, bardak, kupa, şişe, laledan ve gülabdanlar büyük ün salmıştır. 1848’de Paşabahçe’de büyük bir atölye kurulmuş; Çubuklu’da da ‘’ çeşm-i bülbül ‘’ denilen cam eşyalar üretilmiştir. Çeşm-i bülbüller bir şerit cam, bir şerit seramik şeklindedir. Gazyağı lambaları, lale vazoları, gül suyu şişeleri, fincan kaseleri, şekerdanlıklar, vitray panoları, kadehler, bardak, sürehi, tabak gibi diğer mutfak gereçleri bu teknikler kullanılarak üretilmiştir.

cam süsleme

Bir başka cam süsleme tekniği de vitraydır. Vitray sanatı gün ışığına öre farklı özellikler, renkler kazanan, bir ışıklı resim sanatıdır. Vitraylar ışık kaynağının azalıp çoğalması, bulutların hareketi, vitrayın arkasında bulunan cisimlerin, örneğin ağaçların dal ve yapraklarının hareketi, cam üzerinde değişik renk ve gölgeler meydana getirmesiyle ayrı bir zenginlik kazanır. Anıtsal yapıları renkli camlarla süsleme anlamına gelen ‘’ vitray ‘’ sanatı, Osmanlı klasik mimarisi döneminde gelişmiştir. Vitraylar ham maddesi cam olan geleneksel sanatların başında gelir ve genellikle camilerin, sarayların, köşklerin pencerelerinde parlayan renkli camlar olarak görülür. Topkapı Sarayı, Süleymaniye Camisi, Yeni Cami, Sultan Ahmet Camisi, Şehzade Türbesi bu sanatın en güzel örneklerine sahiptir.

Hristiyanlıkta kilise, katedral gibi sadece dini yapılarda kullanılan vitray, Türklerde dini yapıların dışında da saray, köşk, kasır, kütüphane ve evlerde süsleme olarak kullanılmıştır. Evlerin pencerelerinde, kapılarında, oda bölmelerinde, paravanlarda, duvar panolarında ve abajurlarda da sıkça yer almıştır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here