Galata Kulesi Nerede, Nasıl Gidilir, Tarihi Hakkında Bilgi

Ceneviz kolonisinin kara surlarını oluşturan tahkimat sisteminin bir parçası olan Galata Kulesi, 1348 yılında yapıldı. Sistemi oluşturan yirmi dört kuleden en büyüğüydü ve buraya Cenevizliler İsa Kulesi, (Christea Turris ) ya da Bizans halkı tarafından Büyük Burç ( Megalos Pyrgos ) denilirdi.

165 metre çapında, 68 metre yüksekliğinde olup duvar kalınlığı 3.75 metredir. Kara ve sur geçitlerine hakim bir noktada bulunan kule, yalnız askerlerin değil, sivil halkın da çalışması sonucunda ayağa dikildi. Bizans yönetiminin zayıf olduğu bir anda, bir oldu bittiyle dikilen kule, iki yönden gelen surların düğüm noktasını oluşturuyordu. Bölgeyi beş mahalleye bölen sistem burada birbirine kavuşmuş oluyordu. Ayağa dikildikten yaklaşık bir yüzyıl sonra yapı yükseltildi. Bu dönemde Cenevizliler bu iş için 2. Murat’tan borç para isteyip karşılığında bir teşekkür kitabesiyle kendisini onurlandıracaklarını vaat ettiler. Cenova merkez haberi duyunca buna engel oldu ve Podesta’ya söz konusu meblağı karşılayabileceklerini bildirdi.

Galata’yı çeperleyen surlar yaklaşık 2 metre kalınlığında ve 2.8 kilometre uzunluğundaydı. Bu yapıların önünde genişliği 15 metreyi bulan hendekler yer almaktaydı. Zincire bağlı kapılar indirildiği zaman birer ahşap köprüye dönüşüyordu. Galata surlarında toplam on iki kapı bulunuyordu.

Fetih sonrasında kulenin tepesinden 8 metre kadarı bir hakimiyet ilanı kabilinden yıkılmış olsa da, bir süre sonra Zağnos Paşa bu kısmı yeniden tamir ettirdi. 1509 yılında kenti sallayan ve Küçük Kıyamet ( Kıyamet-i Sugra ) denilen depremle ciddi hasar gördü Galata Kulesi, Semavi Eyice’nin araştırmaları, yapının 17.17 metresinden yukarısının bütünüyle Osmanlı eseri olduğunu gösteriyor. Bunun aşağısı özgün Cenova yapısıdır.

Kule, 16. Yüzyılda zindan olarak kullanıldı, 17. Yüzyılda Kasımpaşa Tersanesi’nin levazım ambarı haline getirildi. Hazerfen Ahmet Çelebi’nin Üsküdar, Doğancılar’da son bulan uçuş girişimi Galata Kulesi’nden yapıldı. Bilindiği gibi bu olay, insanlık tarihindeki ilk başarılı uçuş deneyiydi. Aynı dönemde, Takiyeddin’in rasat için kullandığı da söyleniyor. 1714 yılında ilk Osmanlı itfaiye teşkilatı kuruldu ve yangınların erkenden haber alınabilmesi ve ilgili noktalara iletilmesi için çalışmalara başlandı. Burası da bir yangın gözetleme kulesi haline getirildi. Yangın görüldüğü anda kuleden kös adı verilen savaş davulu çalınıyor, gündüzleri bir bayrak çekiliyor, geceleri de bir fener yakılıyordu. Yangın, Tarihi Yarımada ve çevresindeyse bir sarı bir de kırmızı bayrak çekilirdi. Geceleri ise iki kırmızı fener asılırdı. Eğer yangın Anadolu yakasında ya da Boğaziçi taraflarındaysa bayrak yeşil olur, gece de yeşil fener asılırdı. Pera için gündüz bir beyaz bir bayrak çekilir, gece de bir beyaz fener asılırdı. Böylece İstanbullular kentin neresinde yangın olduğunu öğrenmiş olurlardı. Günün birinde kulenin kendisi yandı ve 1794 yılında zarar gören külah kısmı onarıldı.

1864 yılındaki imar çalışmaları esnasında kıyıya bağlanan sur duvarları, kulenin avlusu ve kapıları yıkıldı. Hendekler doldurularak imara uygun arsalar oluşturuldu. Bu dönemde gözden kaçan ufak tefek kule ve sur kalıntıları çevrede görülebilir.

1831 yılında kule bir yangın daha atlattı. Bu dönemde yapılan onarımlarla özgün tasarım, değiştirildi ve külah yenilendi, kuleye bir saat takıldı. Yeni tasarım da 1875 yılında fırtına tarafından söküldü. Derken sivri konik külah poligonal olarak bir kez daha değiştirildi ve bunun tepesine bayrak direği takıldı. Bu yapı, 1960 yılına kadar dayansa da aynı yıl, döşemesi çürümüş olan odalar çöktü ve 1964 yılında yeniden restorasyona başlandı ve özgün tasarıma geri dönüldü.

Günümüzde kule 09:00 ile 19:00 arasında ziyarete açık olup asansörle yedinci kata kadar çıkılabilmekte. Bundan sonraki iki katı merdivenlerle tırmanırsanız nefes kesici bir İstanbul panoraması sizi bekliyor olacak orada. Gün batmadan biraz önce çıkarsanız, neden Haliç’e Altınboynuz denildiği, ve neden bu kentin çok sevildiğini anlarsınız.

Kulenin yedinci kattan sonrası restoran olarak çalışmaktayken yakın bir zamanda restorasyona sokuldu.

1 YORUM

  1. Yazınız çok güzel ve ayrıntılı olmuş, kafamıza takılan yerlere sayenizde cevap bulduk.. teşekkürler..

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here